Шөлдердің жасырын биоалуантүрлілігі: қасқыр өрмекшілерінің жаңа туысы мен төрт жаңа түрі сипатталды

Zootaxa журналында Ресей Ғылым академиясы мен Қазақстан Республикасының Зоология институттарының ғалымдары жаңа тарантулдар туысын және ғылымға бұрын белгісіз болған төрт өрмекші түрін сипаттаған мақала жарияланды.

Desertosa – өрмекшілердің жаңа туысы сипатталды. Фото: Анатолий Озерной, Қазақстан Республикасы Зоология институты

Алғаш қарағанда тіршіліксіз көрінетін Орталық Азия шөлдері әлі де таңғалдыра береді. Халықаралық Zootaxa журналында (DOI: 10.11646/zootaxa.5782.2.3) РҒА Зоология институты (Санкт-Петербург, Ресей) және ҚР Зоология институты ғалымдарының мақаласы жарияланып, онда тарантулдардың жаңа туысы (= ін қазатын қасқыр өрмекшілер) және ғылымға жаңа төрт түр сипатталған.

Зерттеудің негізгі нысаны – Қазақстан мен Өзбекстанның жазық шөлдерінде таралған өрмекшілерді біріктіретін жаңа Desertosa туысы. Оның құрамына алты түр кіреді, олардың төртеуі — Desertosa karamola, D. kuramin, D. ozernoyi және D. zyuzini — ғылым үшін жаңа түрлер ретінде сипатталған. Бұрын белгілі болған екі түрдің мәртебесі қайта қаралып, олар да осы жаңа туысқа енгізілді.

Жаңа ашылымдар – тек ғылыми деректер ғана емес, сонымен қатар адамдар туралы да оқиға.
Desertosa zyuzini түрі Қазақстандағы өрмекшілерді зерттеуге зор үлес қосқан белгілі арахнолог Алексей Александрович Зюзиннің (1951–2021) құрметіне аталған.
Ал Desertosa ozernoyi түрі осы үлгілерді жинаған қазақстандық зерттеуші Анатолий Владимирович Озернойдың атымен аталған.

Desertosa ozernoyi – ғылымға жаңа өрмекші түрі, ҚР Зоология институты

Жаңа түрлерді сипаттаумен қатар, ғалымдар олардың таралу картасын жасап, Desertosa туысының өкілдерін анықтауға арналған анықтауыш кілтін әзірледі.

Desertosa туысының таралу аймақтары мен картасы

Қазіргі уақытта Орталық Азия және оған іргелес аймақтардағы тарантулдар фаунасы 10 туысқа жататын 52-ден астам түрді қамтиды. Дегенмен, бұл зерттеу қатаң шөл экожүйелерінде әлі де көптеген ғылыми жұмбақтар мен сипатталмаған түрлер бар екенін айқын көрсетеді.

Жаңа туыс пен түрлердің ашылуы Қазақстан мен Орталық Азия биоалуантүрлілігін зерттеудің маңыздылығын көрсетеді. Өйткені экожүйелерімізде қандай түрлер тіршілік ететінін түсіну ғана оларды өзгеріп жатқан орта жағдайында тиімді қорғауға мүмкіндік береді.

Zootaxa журналы

Logunov, D.V. & Nekhaeva, A.A. (2026) On a new genus of the fossorial wolf spiders from Middle Asia (Araneae, Lycosidae). Zootaxa, 5782 (2), 283–312. https://doi.org/10.11646/zootaxa.5782.2.3

Фото: Анатолий Озерной және Анна Нехаева, ҚР ҒЖБМ ҒК Зоология институты (БАҚ-та пайдаланған кезде дереккөзге – ҚР Зоология институтына – сілтеме беру міндетті)

28.04.2026 ж.

Әкімші